مشاهده فهرست مطالب شماره 25 پارامترهاي مهم در انتخاب نرم افزار مديريت محتوا انتخاب منصفانه نويسنده: جواد زارعي     در نوشتار پيشين گفته شد كه اصطلاح نرم افزار مديريت محتوا فراتر از اصطلاح رايج CMS است و به هر نرم افزاري اطلاق مي شود كه امكان مديريت چرخه محتوا يعني ورود، نگهداري، دسته بندي، تصحيح و انتشار محتوا را به اشكال مختلف فراهم كرده است. جنس محتوا به محل مورد استفاده وابسته است كه مي تواند محتواي آموزشي، دانش نامه، مقاله سياسي، يادداشت شخصي، گپ و گفت يا هر چيز باشد كه اطلاعات (محتوا) خوانده مي شود. همچنين گفته شد كه نرم افزارهاي مديريت محتوا در سال هاي اخير در گروه هاي مختلف دسته بندي شده و با عناوين مختلفي چون سيستم مديريت عام محتوا (CMS)، سيستم مديريت جامع محتوا (Portal)، وبلاگ هاي شخصي (Blogs)، سيستم هاي مديريت فروش (eCommerce)، سيستم هاي مديريت گروه و انجمن (Forum/Groupware)، سيستم هاي مديريت محتواي دانش نامه (Wikis)، مديريت اسناد (DMS)، سيستم مديريت آموزش الكترونيك (LMS)، سيستم مديريت اسناد آموزشي (LCMS) و غيره مورد استفاده قرار مي گيرند. درباره تكنولوژي هاي رايج صحبت شد و بنا بر دلايل مطرح شده در سطور پاياني آن نوشتار، قرار شد كه محدوده انتخاب نرم افزار مديريت محتوا به گونه هاي مبتني بر زبان برنامه نويسي PHP و پايگاه داده هاي MySQL و PostgreSQL محدود شود. رسم است كه از تجربه هاي موفق شركت هاي ديگر در انتخاب انواع و اقسام ابزارها مانند نرم افزارهاي مديريت محتوا به صورت گسترده استفاده مي شود. مهم آن است كه اين ابزارها بايد هم راستا با استراتژي و سياست هاي كلان شركت ها باشند. از اين رو پيش از انتخاب ابزار، بر رعايت سه گام اصلي تاكيد مي شود.     1. تعريف و تفكيك سرويس هايي كه قرار است ارائه شود؟ (Portfolio)     2. تعريف نوع مخاطباني كه قرار است از اين سرويس ها استفاده كنند؟ (Demand)     3. هزينه تهيه و نگهداري و استفاده از سرويس هاي ارائه خواهد شد؟ (Finance)     در گام اول خدماتي كه قرار است ارائه شود تعريف شده و چشم اندازي از ابزارهاي موردنياز ترسيم مي شود. در گام دوم مشخص مي شود كه اين خدمات براي كدام دسته از مخاطبان طراحي شده و در گام سوم تبيين مي شود كه هزينه عرضه و استفاده از اين خدمات چگونه است؟ با رعيت گام هاي سه گانه فوق الذكر مي توان حدود و ثغور ابزارهاي فني را مشخص كرد. همچنين بر وجود دو رويكرد متفاوت و متقابل در طراحي و توليد نرم افزارهاي مديريت محتواي متن باز و رايگان تاكيد شد. اگر قرار باشد دقيق تر صحبت كنيم بايد رويكردهاي دوگانه را به سه رويكرد اقيانوس بي كران، چاه لايتناهي و درياچه امن تعميم داده و درباره مشخصات هريك به اختصار بگويم كه: . رويكرد اول كه اقيانوس بي كران خطاب مي شود به توليد نرم افزار همه كاره توجه نشان مي دهد و مشابه اقيانوسي به عمق يكي دو سانتي متر و وسعتي بي كران است. كميت امكانات در اين گونه نرم افزارها فراوان است كه با قابليت هاي فني محدودي ارائه مي شوند. نرم افزارهاي عام راه اندازي وب سايت و پورتال مانند DotNetNuke و WebGUI و TikiWiki از اين دسته اند. . رويكرد دوم كه به گونه اي فانتزي چاه لايتناهي خوانده مي شود، به توليد نرم افزار تخصصي اعتقاد دارد و همانند چاهي به قطر يكي دو سانتي متر و عمقي بي نهايت است. كميت امكانات در اين قبيل نرم افزارها محدود اما از بعد كيفي قابل توجه است. نرم افزارهاي تخصصي وبلاگ و دانش نامه مانند MovableType و WordPress و MediaWiki از اين دسته اند. . رويكرد سوم كه چند سالي است مورد توجه قرار گرفته، درياچه امن خوانده مي شود و گرته برداري هوشمندانه اي از رويكردهاي دوگانه قبلي است، بدين صورت كه اعتقادي به ارائه امكانات كيفي لايتناهي و امكانات كمي بي كران نداشته و بر ايجاد تعادل در امكانات منتخب تاكيد دارد. به طور خلاصه مي توان گفت كه رويكرد درياچه امن بر ارائه بهنيه امكانات اصرار مي كند. نرم افزارهاي مبتني بر اين رويكرد از يك سو امكانات قابل توجهي دارد و از ديگرسو قدري هم وارد لايه هاي تخصصي مي شود. نرم افزارهاي Drupal و Plone بهترين نمونه هاي توليد شده با رويكرد بهينه هستند.          هزينه مالكيت نهايي     تب استفاده از فرآورده هاي جنبش متن باز و رايگان چنان بيداد مي كند كه توجه به زير و زبر كار در اين هياهو اغلب فراموش مي شود. انتخاب نرم افزارهاي متن باز اغلب براساس تصور نادرست كاهش هزينه ها صورت مي گيرد. اصطلاح Total Cost of Ownership در ميان زعماي وادي فناوري اطلاعات بسيار مورد استفاده قرار دارد و به مجموع هزينه هايي اطلاق مي شود كه از ابتداي تعريف خدمات تا پايان آن بايد صرف شود. موسسه گارتنر نشان داده كه تعريف انواع خدمات نيازمند گرد آمدن دانش و ابزارهاي سخت افزاري و نرم افزاري و مديريت و پشيباني و غيره است. در اين ميان 70 درصد هزينه ارائه خدمات صرف ارائه خدمات پشتيباني شده و تنها 6 درصد هزينه صرف تهيه نرم افزار مي شود. سخت افزار حدود 15 درصد و پياده سازي شبكه حدود 2 درصد از كل هزينه خدمات را صرف مي كنند. حدود 7 درصد از كل هزينه نيز به علت عدم دسترسي خدمات تلف مي شود. براين اساس مي توان گفت كه استفاده از نرم افزارهاي متن باز در بهترين حالت كمتر از يك بيستم در هزينه كل صرفه جويي خواهد كرد. موضوع ارائه خدمات كيفي پشتيباني جايگاه ويژه اي در برنامه ريزي هاي اغلب سازمان هاي ايراني كه وظف به ارائه خدمات الكترونيك هستند ندارد. خلاصه اين كه درآمد اصلي اغلب شركت هاي حاضر در وادي فناوري اطلاعات و ارتباطات از بطن خدمات حاصل مي شود.          آيا مديريت محتوا ضرورت دارد؟     بعضي سازمان ها نيازي به استفاده از نرم افزار مديريت محتوا نمي بينند و صرف داشتن آدرسي اينترنتي (URL) و يكي دو صفحه ثابت (html) كه آدرس و تلفن تماس با سازمان در آن لحاظ شده باشد را كافي مي دانند. اما اگر بيش از يكي دو مرتبه در ماه نياز به تغيير محتوا يا انتشار محتواي جديد داريد، اگر وجود بلاگ در وب سايت شما ضرورت دارد، اگر مي خواهيد تغييرات را به طور مستقيم و بدون دخالت برنامه نويسان در محتواي وب سايت اعمال كنيد، اگر مي خواهيد كه وابستگي جغرافيايي به وب سايت نداشته باشيد و از هر نقطه آن را مديريت كنيد و اگر مي خواهيد كه وب سايت شما به سهولت توسط سيستم هاي جستجو مانند ياهو و گوگل شناسايي شوند، ناگزير به استفاده از نرم افزار مديريت محتوا هستيد، در غير اين صورت همان صفحات ثابت براي شما كفايت خواهد كرد.           از منظرهاي مختلف     انتخاب نرم افزار مديريت محتوا را از منظرهاي مختلف مي توان بررسي كرد. به عنوان مثال مي توان چند نكته را مورد توجه قرار داد و نرم افزارهاي متعدد را با آن فيلتر كرد، يا فهرستي از قابليت هاي خاص را تهيه و انطباق قابليت هاي مختلف نرم افزارهاي گوناگون را با آن بررسي كرد. توصيه مي كنيم كه از هر دو منظر به موضوع انتخاب بهينه نرم افزار مديريت محتوا نگريسته شود تا انتخابي جامع و مانع صورت گيرد.           انتخاب از منظر نكته هاي كليدي     اول؛ به طور عمومي اين گونه تصور مي شود كه تمام نرم افزارهاي مديريت محتوا براي توليد، تغيير، انتشار و نگهداري محتوا به كار مي روند و كار ديگري براي انجام ندارند. كاركرد اصلي نرم افزارها و شيوه مديريت محتوا را در همين قدم بايد زير ذره بين قرار داد. به عنوان مثال نرم افزار WordPress براي ايجاد وبلاگ شخصي و خرده وب سايت ها استفاده مي شود. از Drupal و Plone براي ايجاد وب سايت هاي بزرگ و متعدد استفاده مي شود. همچنين بايد در شيوه مديريت محتوا نيز دقيق شد. برخي از نرم افزارهاي ايجاد وبلاگ اجازه تعريف صفحه نمي دهند و تمام كارها را به صورت خودكار (هوشمند) انجام مي دهند. دوم؛ كار با محتوا به شكل ذاتي با امكاني به نام ويرايشگر گره خورده است. ويرايشگر بخشي از نرم افزار محسوب مي شود كه بين كاربر و نرم افزار قرار گرفته و دريچه اي است كه محتوا را از كاربر دريافت كرده يا براي ايجاد تغيير در اختيار كاربر قرار مي دهد. برخي از نرم افزارها از ويرايشگرهاي ضعيف استفاده مي كنند كه امكانات مختصري دارند. برخي ديگر اين ضعف را با امكان افزودن نرم افزارهاي ويرايشگر مرتفع ساخته اند. ويرايشگر مطلوب بايد از دسته ويرايشگرهاي WYSIWYG باشد. البته اين گونه از ويرايشگرها با امكاناتي همراه هستند كه كمتر مورد استفاده قرار مي گيرند. اگر به ويرايشگرهاي ساده نياز داريد، از انواع WYSIWYG صرف نظر كنيد. در ضمن WYSIWYG مخفف عبارتي است كه ترجمه اش مي شود محتوا به همان صورتي نمايش داده مي شود كه وارد ويرايشگر شده است. سوم؛ اين مورد را به دقت مورد بررسي قرار دهيد كه آيا نرم افزار مورد نظر شما امكان مديريت منابع محتوايي ديگر مانند انواع فايل و تصاوير را مهيا كرده است يا خير. اغلب نرم افزارهاي مديريت محتوا از اين مشكل رنج مي برند و امكانات مناسبي عرضه نمي كنند. در ضمن به غناي امكانات مديريتي تصاوير دقت و شيوه هاي علامت گذاري فايل ها بيشتري داشته باشيد. چهارم؛ امكان جستجو از جنس امكانات حياتي سيستم هاست. بيشتر كاربران، وب سايت ها را از طريق وب سايت هاي جستجو پيدا مي كنند. غناي امكانات جستجو تضمين مي كند كه وب سايت به سهولت قابل دسترس است. اغلب نرم افزارهاي مديريت محتوا شامل بخشي ذيل عنوان مديريت جستجو (Search management) هستند، اما كيفيت در موارد مختلف متفاوت است. منابع متعددي در اين باره صحبت كرده اند و استفاده از آنها اكيدا توصيه مي شود. شك نكنيد كه امكان جستجوي اغلب نرم افزارهاي مديريت محتوا براي فعاليت هاي جدي كفايت نمي كند. پنجم؛ اين نكته بديهي را به خاطر بسپاريد كه تكنولوژي نرم افزاري نبايد شيوه نمايش محتوا را مشخص كند، بلكه چگونگي نمايش محتوا بايد به طور كامل توسط كاربر مديريت شود. ارائه چنين امكاني به معماري نرم افزار بستگي دارد. بسياري از نرم افزارهاي كنوني از معماري MVC پيروي مي كنند كه محتوا در لايه اي مستقل (Content) نگهداري مي شود و در لايه اي ديگر نمايش (Design) داده مي شود. برنامه نويساني كه به تجربه هاي موفق ديگران وقعي نمي نهند و بر شيوه نه چندان موثر خود اصرار مي ورزند كم نيستند و بايد از اين دست نرم افزارها اجتناب كرد. ششم؛ استراتژي سازماني و سياست شركت ها جايگاه مخاطب را مشخص مي كند. چنانچه اين امر از موارد ضروري قلمداد شود، بايد از نرم افزارهايي بهره برد كه امكان گردآوري و دسته بندي نظرات كاربران را فراهم سازند. اغلب نرم افزارها امكاناتي در اين باره عرضه مي كنند كه براي امور ساده كفايت مي كند. در كاربري هاي جديد بايد از امكاناتي حرفه اي مدد جست كه برقراري ارتباط دوطرفه با مخاطب را در اختيلر مديريت قرار مي دهد. هفتم؛ اينكه حدود و ثغور اختيارات و بازه عمل كاربران مشخص شود از مهم ترين ويژگي هاي نرم افزارهاي فاخر است. غناي اين امكانات به كاربري وب سايت و تعداد مخاطب و كاربران پشتيبان مربوط مي شود. برخي از نرم افزارها مي توانند به دقت مشخص كنند كه كدام كاربر، در كدام بخش ها، چه نقش هايي (Roles) دارد و مجاز (Permission) به انجام كدام كار است. حتي چگونگي انجام كارها نيز در برخي نرم افزارها قابل تعريف است. در نرم افزارهاي فاخر مي توان جريان محتوا (Workflow) را به طور كامل تعريف، مديريت و حتي ارزيابي كرد. هشتم؛ اينكه بتوان به نسخه هاي قبلي محتوا دسترسي داشت براي برخي از افراد و سازمان ها واجد اهميت است. اين امكان اغلب با عنوان Versioning در نرم افزارهاي مديريت محتوا قرار مي گيرد و استفاده از آن چندان ضرورت ندارد. بيشتر دانش نامه ها و وب سايت هاي خبري از طرفداران اين امكان هستند. نهم؛ بسيار مشاهده شده كه يك سازمان واحد نياز به راه اندازي و مديريت چندين وب سايت دارد و براي هر يك، از نرم افزاري مشابه و مستقل استفاده كرده است. برخي از نرم افزارهاي مديريت محتوا امكاني تحت عنوان Multiple Website دارند كه به مدد آن مي تواند چندين وب سايت مختلف را با دامنه هاي متفاوت با يك نرم افزار واحد راه اندازي و مديريت كرد. اين امكان بيش تر مطلوب سازمان ها بود، اما افراد حقيقي نيز چندي است كه از اين امكان بهره مي گيرند و بعيد نيست كه ظرف دو سه سال آينده به امكان اصلي بسياري از نرم افزارهاي مديريت محتوا تبديل شود. دهم؛ پشتيباني از زبان هاي مختلف به اهداف مالكان نرم افزار مديريت محتوا مربوط مي شود. چنانچه قرار باشد از زبان هاي ديگر مانند عربي و انگليسي و سواحيلي و اردو و اسپانيولي و پرتغالي پشتيباني شود، همان بهتر كه از نرم افزاري استفاده شود كه اين امكان را به صورت ذاتي در خود دارد. اين قبيل نرم افزارها را در اصطلاح Multilingual خطاب مي كنند. همچنين براي پشتيباني از زبان فارسي بايد نرم افزار از UTF-8 پشتيباني كند. يازدهم؛ اين كه كدام يك از نكات فوق ارجحيت دارند به مراجعي مربوط مي شود كه قصد راه اندازي وب سايت را دارند. شايد نكته هفتم (نقش ها و مجوزها) از نكته دوم (ويرايشگر) اهميت بالاتري داشته باشد. امنيت دسترسي ها و امكان انتخاب دستي URL براي هر مطلب و امكان تعريف Metadata براي هر مطلب و امكان دسته بندي هاي متنوع و پشتيباني از RSS و پشتيباني از CSS و تكنولوژي هاي توسعه و دسترسي به منابع آموزشي و موارد ديگر را نيز مي توانند در زمره نكات مهم قرار داد. در بخش بعدي، فرايند انتخاب نرم افزار مديريت محتوا را از منظري ديگر مورد بررسي قرار خواهم داد.           انتخاب از منظر ويژگي هاي فني     پيش از آغاز اين بخش، ذكر اين نكته لازم است كه نرم افزارهاي مختلف از منظر ويژگي هاي فني توسط منابع و مراجع مختلف در دسته هاي متفاوتي قرار مي گيرند كه براي مخاطب عام معنادار هستند. در صورتي كه مخاطب خاص مي داند وضعيت فلان نرم افزار در فلان دسته بندي ضعف قلمداد مي شود يا خير. اول؛ نيازمندي هاي فني (System Requirements) نرم افزار را از منظر بستر فني مورد بررسي قرار مي دهد. نوع سيستم عامل، وب سرور، پايگاه داده، مجوزها، زبان برنامه نويسي و غيره در اين دسته قرار مي گيرد. به طور خلاصه مي توان گفت كه نرم افزارهاي متن باز مبتني بر زبان برنامه نويسي PHP و پايگاه داده MySQL و وب سرور Apache در اولويت قرار دارند. براي سيستم هاي بزرگ استفاده از پايگاه داده شئ گراي PostgreSQL توصيه مي شود. ديگر اين كه اغلب نرم افزارهاي جديد مستقل از سيستم عامل طراحي مي شوند. هر چند ثابت شده است كه كارايي سيستم عامل لينوكس بالاتر است. دوم؛ امنيت (Security) از ويژگي هاي بسيار حياتي است كه از جنبه هاي مختلف در انتخاب نرم افزار تاثير خواهد داشت. مواردي چون تصديق هويت (Authentication) و SSL و مجوزهاي دسترسي مشروط مانند Captcha و مديريت نشست ها (Session Management) در اين حوزه بررسي مي شوند. در صورت امكان توصيه مي شود كه مطالعه جامعي در اين باره توسط كارشناسان فني مجموعه انجام شود. اين را هم بگوييم كه نرم افزارهاي كنوني به پشتيباني از گونه هاي مختلف Authentication مانند Granular و Kerberos و LDAP و غيره اكتفا مي كنند. سوم؛ پشتيباني (Support) از موارد حائز اهميت در انتخاب نرم افزار است. امكان دريافت خدمات حرفه اي، مشاوره، دسترسي به انواع مكتوبات، وب سايت هاي مرجع، كنفرانس هاي منطقه اي، دسترسي به مراكز داده حرفه اي طرف قرارداد با توسعه دهندگان نرم افزار و... ذيل امنيت مورد بررسي قرار مي گيرند. اين كه بالاخره مرجعي براي رفع مشكلات وجود داشته باشد و حتي بتوان در ازاي صرف هزينه مشورت دريافت كرد، براي برخي سازمان ها اهميت دارد. اين موارد كمتر براي افراد حقيقي مهم تلقي مي شوند، هر چند قابل اغماض نيستند. چهارم؛ سهولت استفاده (Ease of Use) به امكاناتي اشارت دارد كه تسهيل كننده مديريت محتوا و كاربران باشند. امكان آپلود يك باره تعداد زيادي فايل (Mass Upload)، امكان ورود محتوا به صورت Drag & Drop، امكان پيش نمايش وب سايت (Prototyping)، امكان لغو دستورات (Undo)، امكان تبادل فايل هاي فشرده (Zip Archives)، امكان استفاده از ويرايشگر WYSIWYG، امكان تعريف آدرس هاي دلخواه (Friendly URLs) و امكان مديريت كامل بر تصاوير از جمله مواردي است كه موجب سهولت در استفاده از نرم افزار خواهد شد. سرعت، دقت و لذت كار با نرم افزار با استفاده از اين امكانات افزايش قابل توجهي خواهد داشت. پنجم؛ كارايي (Performance) شامل موارد پيشرفته اي چون نگهداري موقت محتوا براي درخواست هاي متعدد (AdvancedCaching)، امكان تبادل غيرهمزمان داده ميان پايگاه داده ها (Replication) و امكان مديريت درخواست ميان سرورهاي مختلف (Load Balancing) مي شود. اين گونه امكانات اغلب مورد استفاده وب سايت هاي بزرگ قرار گرفته و براي منابع محتوايي محدود اهميت ندارد. ششم؛ ابزارهاي مديريتي (Management Tools) كه به طور كامل در اختيار مديريت مجموعه قرار مي گيرد و از موارد فوق العاده مهم در انجام بهينه مديريت محسوب مي شود. مديريت تبليغات، مديريت منابع محتوايي مانند تصاوير و فايل هاي متنوع، مديريت دسترسي به بخش هاي مهم، مديريت چند وب سايت ذيل يك نرم افزار، مديريت محتواي اضافي، مديريت آمارها، مديريت جريان كاري مجموعه و مديريت قالب هاي بصري در اين حوزه مورد بررسي قرار مي گيرند. توجه به اين بخش اهميت وافري براي مالكن وب سايت هاي بزرگ و پرمخاطب دارد. اغلب نرم افزارهايي كه با عنوان پورتال (Portals) و دانش نامه (Wikis) منتشر مي شوند در اين زمينه غني از امكانات هستند. هفتم؛ امكانات تعاملي (Interoperability) مورد نياز تمام مجموعه هاست. اين موارد بيشتر در نرم افزارهايي مطرح مي شوند كه با عنوان شبكه هاي اجتماعي (Social Network) منتشر مي شوند. پشتيباني از RSS و UTF-8 و WebDAV و سازگاري با XHTML در اين حوزه بررسي مي شود. هر چه امكانات تعاملي وب سايت بالاتر باشد، امكان مشاركت مخاطبان در جريان محتوا افزايش خواهد يافت. هشتم؛ انعطاف (Flexibility) بيشتر مفهوم فني دارد و به امكاناتي اشاره مي كند كه موجب دسترسي آسان تر به محتوا و مديريت بهتر مجموعه مي شوند. به عنوان مثال امكان بازنويسي آدرس اينترنتي براي هر صفحه (URL Rewriting) و امكان تعريف اطلاعات تكميلي (Metadata) و امكان توليد محتوا و استفاده متعدد از يك محتوا (Content Reuse) يا پشتيباني از امكان فني CGI-Mode كه براي برخي مجموعه هاي ضروري قلمداد مي شود از اين موارد است. چنانچه دو نرم افزار را كه تفاوت هاي در اين حوزه دارند با يكديگر مقايسه كنيد، خواهيد ديد كه استفاده از نرم افزاري كه شامل اين امكانات است براي پشتيبان و مخاطب سهل تر خواهد بود. نهم؛ امكانات ذاتي (Built-in Applications) شامل تمامي امكانتي است كه در سيستم هاي مختلف ذيل عناوين Module و Component شناخته مي شوند و انجام فعاليت هاي اصلي مجموعه هاي تحت وب را در اختيار دارند. تمام آنچه كه بلاگ، امكان چت، امكان دسته بندي، انواع گزارش گيري ها، تقويم، پرسش هاي مكرر، نظرسنجي، راي گيري، نظرات كاربران، نقشه وب سايت، امكان RSS و ويكي خطاب مي شوند در اين بخش قرار مي گيرند. تنوع امكانات در اين بخش به نوع نرم افزار بستگي دارد. به عنوان مثال نرم افزار e107 در اين باره فوق العاده فقير است و براي پياده سازي وب سايت هاي بزرگ مناسب نيست، حال آنكه نرم افزارهاي Drupal و TikiWiki غني از انواع امكانات هستند. ذكر اين نكته ضرورت دارد كه برخي امكانات به صورت ذاتي در بطن نرم افزار تعبيه نشده است. با مراجعه به وب سايت مرجع نرم افزار مي توان از امكانات متعددي كه در گذر زمان توسعه داده شده است استفاده كرد و دامنه فعاليت هاي نرم افزار را توسعه داد.     دهم؛ تجارت الكترونيك (eCommerce) چند صباحي است مورد توجه اغلب توسعه دهندگان نرم افزارهاي مديريت محتوا قرار گرفته است و امكاناتي براي پشتيباني از آن در بطن نرم فزارها قرار گرفته است. البته هستند نرم افزارهايي كه به طور اختصاصي براي اين كار طراحي و توليد شده اند. برخي از نرم افزارها امكانات ضعيفي در اين حوزه عرضه كرده اند، اما بستر لازم براي توسعه اين قبيل امكانات رادر بطن نرم افزار لحاظ شده است. برخي ديگر در اين زمينه هم فقير محسوب مي شوند.          نتيجه گيري     به طور قطع نمي توان گفت كه فلان نرم افزار براي استفاده همگان مناسب است، اما تجربه هاي موفق بسياري از شركت ها خبر از موفقيت عام برخي نرم افزارها مي دهد. از آنجا كه استفاده از نرم افزارهاي مبتني بر زبان PHP را براي داخل كشور توصيه كرديم، مي توانيم چند نرم افزار را براي كارهاي مختلف معرفي كنيم. بدون شك Drupal بهترين گزينه براي وب سايت هاي پر ترافيك و بزرگ است كه قابليت مديريت چندين زير وب سايت را نيز مهيا كرده است. نرم افزارهاي Joomla و mambo براي راه اندازي وب سايت هاي متوسط مناسب هستند. هرچند نرم افزار Movable Type با زبان Perl نوشته شده، اما همراه با WordPress بهترين گزينه براي دارندگان وبلاگ ها و وب سايت هاي جمع و جور محسوب مي شوند. نرم افزار MediaWiki به عوان گزينه اول و TikiWiki به عنوان گزينه بعدي براي راه اندازي دانش نامه مناسب هستند. شرايط نرم افزارهاي انجمن (Forum) مانند گذشته نيست و بسياري از نرم افزارهاي مديريت محتوا امكانات مشابه و گاهي قوي تر عرضه مي كنند. براي راه اندازي شبكه اجتماعي مي توان از Drupal و Elgg استفاده كرد. نرم افزارتجارت الكترونيك دوران ابتدايي رشد خود را طي مي كنند و مانده است كه بالغ شوند، اما OSCommerce براي استفاده گزينه مناسبي است. علاوه بر اين حداقل بيست تا سي نرم افزار متن باز ديگر هم هستند كه براي استفاده مناسب هستند. اميدواريم در آينده نزديك مطالعه اي موردي ترتيب داده و نرم افزارهاي معروف Plone و Drupal و Liferay را از جنبه هاي مختلف براي استفاده در سازمان هاي بزرگ مورد بررسي قرار دهيم.           □ تعداد خوانندگان اين مطلب: 125        مشاهده فهرست مطالب شماره 25

	کليه حقوق محفوظ و متعلق به ماهنامه تحليلگران عصر اطلاعات است.