مشاهده فهرست مطالب شماره 25 مصاحبه با حجت الاسلام آقاميري، مدير اطلاع رساني موسسه تبيان حدود فيلترينگ را دين مشخص كرده است نويسنده: احسان موحدیان     حجه الاسلام آقاميري به عنوان نماينده سازمان تبليغات اسلامي در كميته تعيين مصاديق فيلترينگ، شنيدني هاي بسياري درباره علت و نحوه فيلترينگ سايت هاي ضدمذهبي و الحادي دارد. او ضمن توضيح علت حضور نماينده سازمان تبليغات اسلامي در اين كميته و تشريح نحوه اعمال فيلترينگ، به سوالات و ابهامات ما در اين زمينه پاسخ گفت. اگر چه او نتوانست همه ابهامات و نقدهاي ما را بر فرايند فيلترينگ اينترنت در ايران رفع كند، اما كمك كرد تا ذهنيت ها، نگرش و طرز تلقي مسوولان تصميم گيرنده در اين زمينه را بهتر درك كنيم. توضيحاتي در مورد فعاليت گسترده سايت تبيان و مشكلات فراروي سازمان تبليغات اسلامي در اين زمينه پايان بخش گفت وگوي ما با حجه الاسلام آقاميري است.          با سلام و تشكر از وقتي كه به ما داديد، مايليم بدانيم فلسفه حضور سازمان تبليغات اسلامي در كميته فيلترينگ چيست؟     براي پاسخ به شما ابتدا بايد به تاريخچه استفاده از اينترنت اشاره كنم. از سال 73-74 به بعد كه كم كم اينترنت وارد ايران شد، نگاه عمومي به آن، نگاهي توام با شگفتي بود و مشخص نبود كه قرار است اين ابزار جديد به طور عمومي مورد استفاده قرار بگيرد يا نه. نگاه عده اي مثبت بود و مي گفتند اينترنت به علم و دانش ما اضافه مي كند. اما اين نگاه سطحي نگرانه بود و اين افراد به عمق ماجرا توجه نداشتند. در مقابل افرادي كه دغدغه ي ديني داشتند و نگاهشان نقادانه بود به اينترنت نظر مثبتي نداشتند و آن را تهديد مي دانستند. به طور طبيعي اينترنت حاصل سال ها زحمات كشورهاي مختلف جهان است كه به طور مجاني در دسترس ما قرار گرفته است.اما مسلم است كه اغراضي هم از توسعه اينترنت مد نظر بوده كه كشورهاي مختلف غربي آن را دنبال مي كردند و نمي توان از اين مساله چشم پوشي كرد.از سوي ديگر سازمان تبليغات اسلامي متولي ترويج فرهنگ اسلامي در كشور است. از اواخر دهه 70 كه اينترنت رونق گرفت و IT به عنوان يك صنعت جدي مطرح شد، سازمان تبليغات هم تلاش كرد اين تهديد را، البته به زعم بعضي افراد، به فرصت مبدل كند. اينترنت رسانه اي است با خصوصيات منحصر به فرد. رسانه اي است ارزان قيمت در نشر داده ها، اطلاعات را با سرعت منتقل مي كند، بازخورد فعاليت ها را به سرعت مي توان از طريق آن دريافت كرد و احياناً اصلاح نمود و كاربران از طريق آن، با واقعيت هاي زيادي مواجه مي شوند. اما انبوه اطلاعات در اينترنت وجود دارد كه تشخيص مفيد يا مضر بودن آن دشوار است. ما با اقيانوسي از داده ها مواجه هستيم و هر كسي به راحتي مي تواند با هزينه اندك محتوا توليد كند. سازمان تبليغات اسلامي هم با هدف ارائه اطلاعات مفيد و تبليغ اسلام ، سايت تبيان را ايجاد كرد كه عليرغم نقاط ضعفي كه دارد، رسانه خوبي است و براي نمونه، يك مطلب و يا يك مقاله قرآني خوب در اين سايت ممكن است 40 هزار بازديدكننده پيدا كند. ما روحانيون مي گوييم منبري خوب، آخوندي است كه حداقل 300 نفر پاي منبرش در هر وعده سخنراني بنشينند. كدام منبر در كدام مسجد 40 هزار مخاطب دارد. لذا رسانه تبيان در تبليغ اسلام موفق بوده است.           به علت حضور سازمان تبليغات در كميته تعيين مصاديق فيلترينگ اشاره نكرديد.      علت حضور ما در اين كميته آن بود كه به عنوان سازمان متولي تبليغ اسلام در ايران، وظيفه شناسايي سايت هاي مخرب و مخل دين اسلام را برعهده بگيريم. ما كه تجربه فعاليت در اينترنت را داشتيم در اين بخش به عنوان متصدي فيلترينگ ديني حضور پيدا كرديم و در اين زمينه توفيقات زيادي داشتيم. ما متصدي و كارشناس فيلتر كردن سايت هايي هستيم كه فعاليت هاي ضد ديني دارند.           حدود و ثغور اعتقادي فيلترينگ اين سايت ها چيست؟ خط قرمزي كه باعث فيلتر شدن اين سايت ها مي شود كدام است؟      حدود و ثغور اين مساله را اسلام و شرع مقدس اسلام مشخص كرده است. يكي از مواردي كه باعث فيلتر شدن مي شود تخريب انديشه هاي ناب اسلامي و شيعي است. ركن اصلي نظام، تشيع است و برخي به اين ركن در اينترنت حمله مي كنند و جوان خالي الذهن ما را متزلزل مي كنند و انديشه هايي كه سال ها در خانواده و جامعه به شكل صحيح شكل يافته، تخريب مي كنند. نظام وظيفه دارد با عقايد انحرافي كه جذاب جلوه داده مي شوند برخورد كند. ما كه ابزار ديگري نداريم و نيامده ايم دست همه را بگيريم و مسائل را براي جوان ها توضيح بدهيم و صحيح و غيرصحيح را از هم جدا كنيم. از نظر شرع مقدس اسلام اگر كسي انحراف اعتقادي پيدا كند قتل نفسي رخ داده كه از قتل فيزيكي هم بدتر است. لذا بايد سايت هاي نامناسب فيلتر شوند تا جلوي انحرافات گرفته شود .          برخي از فيلترينگ ها سليقه اي نيست؟      حدود و ثغور اين كار را اسلام براي ما مشخص كرده است. بسياري از سايت ها در زمينه مسائل ديني فعالند ولي نسبت به نظام بي تفاوتند يا حتي با نظام زاويه سياسي دارند، اما مطلب ديني مفيدي دارند. اين سايت ها فيلتر نمي شوند. ما فقط سايت هايي را فيلتر مي كنيم كه ضد اسلام هستند و مغز دين را هدف گرفته اند. كار فيلترينگ اصلاً سليقه اي نيست. اعضاي كميته فيلترينگ هم سليقه اي عمل نمي كنند و اين طور نيست كه سايتي را بي دليل فيلتر كنند. چارچوب هاي ما كاملاً مشخص است و آيين نامه اجرايي مشخصي براي اين كار وجود دارد.           فرآيند اجرايي كار شما چيست؟ مي توانيد تمام سايت هاي ضد ديني را شناسايي و فيلتر كنيد؟     يك گروه براي اين كار در نظر گرفته شده كه وظيفه رصد اينترنت و جستجوي سايت هاي اينترنتي مضر را بر عهده دارند. اين افراد به صورت تصادفي يا با استفاده از موتور هاي جستجو، سايت هاي ضد ديني را پيدا مي كنند. البته با توجه به رشد سريع و قارچي سايت هاي اينترنتي ما نمي توانيم همه آنها را فيلتر كنيم و درصد زيادي از آنها از ديد ما دور مي مانند. بنابراين فيلترينگ ما 100 درصدي نيست، چون سايت ها به طور مرتب اضافه مي شوند و طبيعتاً نمي شود همه آنها را رصد كرد. بااين حال درصد بالايي از اين سايت ها را شناسايي و فيلتر مي كنيم و با اين كار استفاده نامناسب و غيرصحيح از اينترنت را به ميزان زيادي كاهش مي دهيم.           نگاهي كه شما مطرح مي كنيد، نگاه سلبي است. آيا فكر نمي كنيد بايد نگاه ايجابي به اينترنت هم تقويت شود و در كنار تلاش براي فيلتر كردن محتواي نامناسب در جهت توليد محتواي مناسب و حضور فعالانه در سايت هاي اينترنتي پرطرفداري مثل فيس بوك و يوتيوب تلاش كنيم؟      بديهي است كه نگاه سلبي و ايجابي بايد در كنار هم باشد ولي نبايد تنها نگاه ايجابي داشته باشيم و نگاه سلبي را حذف كنيم. هم بايد فيلترينگ را جدي بگيريم و هم بحث ايجابي را دنبال كنيم. من قبول دارم كه بايد حضور در فناوري وب 2 را جدي بگيريم و زير ساخت هاي وب 2 را تاسيس كنيم. متاسفانه تا حدي غافل هستيم، ولي كم كم داريم به اين مساله هم مي پردازيم. فعلا به خاطر مشكلات بودجه اي بحث هاي ايجابي و توليد محتوا به نحو كامل به سرانجام نمي رسد. براي اين كار بايد از اشخاص حقيقي و حقوقي كمك بگيريم و حزب اللهي هاي متخصص و دوستداران انقلاب و شيعيان خالص حضور پيدا كنند و فعاليت هاي ايجابي در نسخه جديد (وب 2) را انجام دهند ، شايان ذكر است كه فعاليت هاي ايجابي در زمينه سايت ها و وبلاگهاي اسلامي در اينترنت موجود است و بحمدالله در حد شايسته اي فعال است و مشكل ما عدم حضور در نسخه جديد وب (وب 2) است و لازم است سازمان هاي دولتي و غير دولتي مرتبط كمك كنند و از افراد حقيقي و حقوقي علاقمند حمايت كنند تا آنها با انگيزه در عرصه هاي وب 2 وارد شوند .          به نظر مي رسد الان نگاه سلبي به اينترنت بيشتر و جدي تر از نگاه ايجابي است و در اين زمينه تعادل برقرار نيست. به نظر شما سازماني مثل سازمان تبليغات اسلامي كه عملكرد مثبتي در زمينه توليد محتواي اينترنتي داشته نبايد فعاليت ايجابي بيشتري داشته باشد؟     اين طور نيست كه ما از اين فعاليت ها حمايت نكنيم. ما به كسي نه نمي گوييم و اگر انگيزه افراد جدي باشد به آنها كمك مي كنيم. يادم مي آيد با عده اي از دوستان جوان در سال 68 خدمت رهبر معظم انقلاب رسيديم و با كمك سريع و مستقيم ايشان مركز تحقيقات كامپيوتري علوم اسلامي قم تاسيس شد كه امروز بسيار موفق است ، چرا كه طرح تاسيس مركز تحقيقات ، طرح پخته و خوبي بود. الان تعداد طرح هاي خوب ارائه شده اندك است. البته بسياري از سايت هاي خوب اينترنتي ديني هم هست كه حاصل حمايت ديگر بزرگان است ، مجموعاً نمي گويم؛ هر كس انگيزه اي براي حضور داشته باشد ، حتماً پاسخ مي گيرد ، طبيعي است بايد طرح داشته باشد ، طرحش بديع و نو باشد ، پخته و بي اشكال باشد، پي گيري نمايد ، خسته نشود ، تا ان شاء الله موفق شود .          شما در زمينه جذب افراد متخصصي كه شايد از نظر ظاهري با شما متفاوت باشند، ولي ايده ها و طرح هاي خوب و ارزشمندي داشته اند هم فعال بوده ايد؟      ما از هر طرح خوبي كه داده شده استقبال كرده ايم. براي حمايت از طرح هاي مناسب در حوزه IT و توليد محتوا در داخل نظام، دلسوزان زيادي وجود دارند. خود ما كه عنايت ها و توجهات مختلف را ديده ايم و لمس كرده ايم، مي دانيم كه از ابتكار عمل استقبال مي شود و اگر انگيزه افراد كافي باشد به نتيجه مي رسند ولي اين طور نيست كه هر فرد ناپخته اي اگر بخواهد سايت تاسيس كند و يا نرم افزاري را طراحي نمايد، انتظار حمايت هم بايد داشته باشد. ما از سايت ها و نرم افزارهاي كيفي و جامع حمايت مي كنيم و اذعان دارم كه بايد در اين زمينه فعال تر باشيم.          به نظر شما چرا نگاه ايجابي به اينترنت به اندازه نگاه سلبي گسترده و پرطرفدار نيست؟      عنايت هايي كه از سوي مسئولان مختلف كشور به حوزه آي تي و اينترنت شده بيشتر شخصي بوده و كمتر سازمان دهي شده بوده است. با توجه به اين كه از نظر عده قابل توجهي از مسئولان، اينترنت هنوز هم يك تهديد جدي تلقي مي شود، نگاه ايجابي به اينترنت به كندي به پيش مي رود. اول بايد اين گروه از مسئولان را با اينترنت آشتي بدهيم. الان در ميان برخي دولتمردان نگرش هاي منفي به اينترنت و آي - تي وجود دارد و البته بسياري نيز به آن عنايت دارند.          نظر شما در مورد محدود كردن سرعت دسترسي خانگي به اينترنت به 128 كيلوبيت در ثانيه چيست؟     تصميم گيري در اين مورد و موارد مشابه در كميته هاي كارشناسي انجام مي شود و آنها نسبت به اين كه سرعت مناسب براي دسترسي به اينترنت در منازل چيست تصميم مي گيرند. من نمي توانم در مورد اين كه اين تصميم چقدر درست و كارشناسي است قضاوت كنم. بنده قطره اي هستم در ميان تعداد زيادي از كارشناسان حوزه اينترنت و فرهنگ.          -فكر نمي كنيد كميته تعيين مصاديق فيلترينگ با فيلتر كردن سايت ها و وبلاگ هاي بي اهميت كه فقط چندصد نفر بازديدكننده دارند، آنها را با اهميت جلوه مي دهد و به نوعي به آنها آبرو مي دهد؟      شوراي فيلترينگ وظيفه دارد براساس قالبي كه در دست دارد ، سايت هاي مختلف را رصد كند. قالب ما زبان آن سايت و تعداد بازديدكنندگان و تعداد صفحات آن سايت نيست. اگر سايتي از قالب ما بيرون بزند، و مخالف شرع مقدس باشد و بخواهد به انديشه هاي مستحكم جوانان ما شربه بزند طبيعي است فيلتر مي شود. نمي توان گفت كه چون فلان سايت فقط دو صفحه دارد و بازديد كننده اش كم است و هزار شبهه افكنده است چون كوچك است ،نبايد فيلتر شود.          - قبل از فيلتر كردن به سايت ها تذكر نمي دهيد؟     ابتدائاً چندين بار تذكر داده مي شود كه مطالب نامناسب را حذف كنند. بسياري از مديران اين سايت ها مطالب نامناسب را بر مي دارند و تعهد مي دهند. سايتشان هم اگر فيلتر شده باشد باز مي شود. ما تذكرات زيادي مي دهيم و اگر مشكلات را رفع كنند، رفع فيلتر مي شود . البته اگر محتواي نامناسب موجود حساسيت برانگيز باشد به سرعت وارد عمل مي شويم و آن سايت را فيلتر مي كنيم .          از بحث فيلترينگ كه بگذريم، برنامه هاي آتي شما براي سايت تبيان چيست؟     متاسفانه چند سالي است كه رخوت و سكوني در حوزه آي تي به وجود آمده و گريبان حوزه توليد محتوا را هم گرفته است. ما ابتدا خيلي جدي حركت كرديم و فعاليت هاي گسترده اي انجام داديم و تلاش كرديم محتواي بسيار و با كيفيت توليد كنيم و در اين زمينه موفق هم شديم و توانستيم صدها گيگابايت اطلاعات پويا و ايستا را توليد و عرضه نماييم و بايد در نظر داشت؛ گاهي اوقات براي توليد اطلاعات خوب به اندازه يك صفحه A4 در اينترنت بايد 40 تا 50 هزارتومان هزينه كرد. ما تا مدتي قبل نزديك به 70 مشاور داشتيم كه به پرسش ها و مشكلات كاربران سايت تبيان در حوزه هاي مختلف پاسخ مي دادند. اين ها هزينه هاي سنگيني دارد و الان به خاطر كمبود بودجه تعداد اين افراد را كاهش داده ايم كه البته باعث اعتراض كاربران سايت هم شده است.     الان مثل سال هاي ابتدايي به ما بودجه تخصيص داده نمي شود، و به همين علت ميزان محتواي توليد شده در سايت تبيان كاهش يافته است. اينترنت مجال خوبي است براي جوانان و وقتي شعار جوان محوري سر مي دهيم بايد به آن عمل كنيم. بخش اعظم كاربران سايت ما 14 تا 28 ساله هستند و روزانه بين 600 تا 850 هزار بازديد از صفحات مختلف سايت تبيان انجام مي شود. تضمين ما اين است كه از اين تعداد 200 هزار نفر بازديدكننده خالص هستند. اميدواريم ارگان هاي ذي ربط مرتبط با جوانان و به خصوص سازمان ملي جوانان براي حل مشكل كمبود بودجه به ما كمك كنند.          از نظر شما ميزان آشنايي با مباحث آي تي در ميان مسئولان و مردم مطلوب است؟     متاسفانه در ايران سطح دانش آي تي، پايين است. و بسياري نمي دانند آي تي چيست. در بسياري از خانواده ها، پدري كه رايانه مي خرد، آن را يك ابزار دكوري مي داند و نمي داند با وارد كردن آن به خانه، يك تحول مثبت يا منفي به وجود آورده است. متاسفانه اين كاستي در سطح مديران عالي رتبه نظام هم كاملاً مشهود است ، حتي برخي اساتيد دانشگاه به اين رسانه عنايت ندارند و رايانه را ابزاري تشريفاتي و دكوري مي دانند. اين درحالي است كه در دنيا بحث دانش محوري و وب 2 و وب 3 مطرح است. ما هنوز در اين كشور در حال بحث هستيم كه بلندگو بهتر است يا اكو! به هر حال از طريق اينترنت مي توان فرهنگ و دين مردم را هم ارتقا داد.           حالا علي رغم همه مشكلات موجود چه برنامه اي براي آينده داريد؟      با توجه به تعاملي شدن هرچه بيشتر اينترنت مي خواهيم با مراعات همه جوانب وارد دنياي وب 2 شويم، ولي با گرايش خودمان. ما قصد نداريم به خانه هر فكر و انديشه اي مبدل شويم. ما مي خواهيم افرادي را كه از خانواده تبيان و هم فكر آن هستند در اين سايت مشاركت بدهيم. آنها مي توانند در توليد محتوا با مسئولان سايت تعامل كنند و ما نهادي باشيم كه به طور مشترك، امكانات سايت تبيان را ميان تمامي كاربران تقسيم كنيم. داريم بر روي اين طرح كار مي كنيم و امكان سنجي مي كنيم تا توليد مشترك محتوا را ممكن كنيم.           با تشكر از وقتي كه به ما اختصاص داديد.                □ تعداد خوانندگان اين مطلب: 463        مشاهده فهرست مطالب شماره 25

	کليه حقوق محفوظ و متعلق به ماهنامه تحليلگران عصر اطلاعات است.