مشاهده فهرست مطالب شماره 25 نگاهي مختصر به سومين نمايشگاه رسانه هاي ديجيتال سرگردان در هدف گذاري نويسنده: فاطمه رشيدي پاييز نرم افزارهاي ايراني     يك غرفه 150متري، چند ميز، 10 پرچم رنگارنگ كشورهاي آمريكاي لاتين و بازديدكنندگاني از كشورهاي مختلف دنيا كه تعدادشان از ديد هركدام از مسوولان با هم متفاوت بود، همگي ويژگي هايي است كه سومين نمايشگاه و جشنواره رسانه هاي ديجيتال را بين المللي كرد.البته بين المللي شدن تنها تمايز نمايشگاه امسال با دو دوره قبل نبود، قرار دادن جلسات دفاعيه در داوري آثار نيز از ديگر ويژگي هاي اين نمايشگاه بود كه اتفاقا مورد توجه رسانه ها هم قرار گرفت و در ميان همين شلوغي هاي رسانه اي بسياري از مشكلات اساسي ناديده گرفته شد. بسياري از ضعف ها برطرف شده بود اما براي برطرف كردن اين ضعف ها خيلي از نرم افزارها قرباني سانسورهاي ارشاد و مركز توسعه فناوري اطلاعات و رسانه هاي ديجيتال شدند. حمايت هاي بدون برنامه نيز باعث بيرونقي بخش هايي مانند نرم افزارهاي ايراني شده و در عوض بخش هايي مانند خانواده با رشد كاذب نرم افزارهاي بي كيفيت روبرو بودند.نمايشگاه امسال در 6 بخش اصلي و 8 بخش جانبي برگزار شد. بخش هاي اصلي شامل نرم افزارهاي رسانه اي، نرم افزار هاي تلفن همراه، بازي ها و سرگرمي هاي ديجيتال، پايگاه هاي اينترنتي و وبلاگ ها، هنرهاي ديجيتال وفن آوري و نوآوري در رسانه هاي ديجيتال بود. بخش هاي خانواده و رسانه هاي ديجيتال، نشست ها و كارگاه هاي آموزشي، مسابقات، رسانه ديجيتال در آيينه هنر، موسسات ارائه دهنده خدمات رسانه هاي ديجيتال، استان ها، شهر ديجيتال، حركت به سوي اصلاح الگوي مصرف وبين الملل نيز 8 بخش جانبي جشنواره و نمايشگاه امسال را تشكيل مي دادند. بخش هايي كه گاهي آنقدر با هم مرز مشترك داشتند كه هم شرك كنندگان و هم بازديدكنندگان را دچار ترديد مي كرد كه هر محصول را كجا جستجو كنند.           اخراجي هاي نمايشگاه سوم     در نمايشگاه امسال هيچ نرم افزار ثبت نشده اي وجود نداشت و همه غيرمجازها اخراج شده بودند. اين موضوع مورد توجه مسوولان جشنواره نيز بود، اما هر بازديدكننده معمولي هم با يك نگاه سرسري به نمايشگاه به خوبي درمي يافت كه جاي نرم افزارهاي تخصصي علوم مختلف در اين نمايشگاه خالي است. در واقع برگزاركنندگان با اين هدف كه فقط ثبت شده ها و به عبارت بهتر نرم افزارهاي بومي شده مطابق با معيارهاي ايراني اسلامي در نمايشگاه حضور داشته باشند، مانع از حضور نرم افزارهاي غيربومي در نمايشگاه شدند.اما عدم حضور نرم افزارهاي تخصصي بيان كننده اين است كه جامعه نرم افزاري در سطح پديد آورندگان و توليد كنندگان به دلايل مختلف تمايلي به توليد اين دسته از آثار نشان نمي دهند و از سوي ديگر نياز جامعه به اين دسته از نرم افزارها نيز روز به روز بيشتر مي شود. با اين حال مسوولان نيز در اين نمايشگاه به سادگي از كنار اين موضوع گذشتند و با اين عنوان كه اين جشنواره و نمايشگاه يك حركت فرهنگي و عمومي است، دغدغه تمركز براي توليد و حمايت اين دسته از آثار را به خود راه ندادند. اين موضوع باعث شد بخشي از بازديدكنندگان و علاقه مندان كه تعدادشان هم زياد است، دست خالي نمايشگاه را ترك كنند.          تيري كه خطا رفت     جشنواره امسال بين المللي شد، اما اين بين المللي شدن محدود به غرفه 150متري 10 كشور آمريكاي لاتين و راه ندازي غرفه هايي در نمايشگاه به نام 16 كشور دنيا بود كه در طول برگزاري نمايشگاه خالي ماندند. البته مسوولان وعده داده بودند كه براي بين المللي كردن نمايشگاه سردر غرفه ها و اطلاع رساني هاي نمايشگاه را دو زبانه مي كنند تا ظاهر نمايشگاه نيز بين المللي شود كه در روزهاي پاياني نمايشگاه نيز اولين نشانه هاي اين وعده رخ نمود.اما به گفته فرناندو آرويو سفير اروگوئه در ايران، "صنعت نرم افزار هر كشوري كه به دنبال بازار براي صادرات محصولات نرم افزاري خود باشد، با يد به سراغ كشورهايي برود كه با آنها مرز و ريشه هاي فرهنگي مشترك دارند."اين در حالي است كه ايران با كشورهاي آمريكاي لاتين هيچ گونه مرز و يا ريشه فرهنگي نزديك به هم ندارند و اگر مسوولان برگزاري اين نمايشگاه قصد دارند با دعوت اين كشورها براي حضور در نمايشگاه به صادرات نرم افزار كمكي بكنند، تيرشان به سنگ خورده است.نكته ديگر برگزاري جلسه اي با حضور همه دست اندركاران صادرات نرم افزار كشور در حاشيه نمايشگاه بود كه به رغم آن كه همه نهاد ها و سازمان هاي متولي حضور داشتند، اما وزارت ارشاد از فرستادن نماينده به جلسه اي كه خود آن را ترتيب داده بود امتناع كرد، كه اين موضوع خود با اعتراض حاضران مواجه شد.          زمان هاي غير استاندارد در نمايشگاه استاندارد     نمايشگاه سال اول در ارديبهشت ماه و سال دوم در آبان ماه برگزار شد. اما امسال اين نمايشگاه يك هفته بعد از عيد فطر ودر هشتم مهرماه رسما آغاز به كار كرد. اگر چه اين تغيير زمان نمايشگاه در هر سال يك ضعف محسوب مي شود، اما به نظر مي رسد مهرماه مي تواند بهترين زمان براي برگزاري اين نمايشگاه و جشنواره باشد، چراكه اين تاريخ با تقويم نمايشگاه هاي داخلي و خارجي تداخلي نداشت. اگرچه برگزاركنندگان براي برگزاري نمايشگاه در 10 روز و روزانه 12 ساعت توجيهاتي داشتند، با اين حال بسياري از غرفه داران معتقد بودند كه زمان نمايشگاه طولاني است. ميثم دريوش مديرروابط عمومي و امور بين الملل شركت خدمات ماشيني تامين مي گويد: "نمايشگاه هاي بين المللي داراي تعاريف يكساني هستند و ظرافت هاي نمايشگاه هاي فناوري اطلاعات و ارتباطات بيش از نمايشگاه هاي ساير صنايع است. راندمان افراد در نمايشگاه (افراد غرفه دار و مسوول برگزاري) به دليل ثقيل بودن نوع ارتباط و خدمات بيش از 4 ساعت نيست."          نرم افزار را از من بگير هوا را نه      دريوش مي افزايد: "مكان نمايشگاه نيز بايد مكان استاندارد نمايشگاهي باشد. شايد مصلي بزرگ امام خميني(ره) تهران براي برگزاري نمايشگاه نمايشگاه كتاب يا پوشاك مناسب باشد اما از نظر ابعاد، ورودي ها وغيره براي برگزاري نمايشگاه فناوري اطلاعات نامناسب است.”ساعات طولاني وتهويه نامناسب، خستگي مفرطي را براي سيل بازديدكنندگان ايجاد كرد كه بسياري عطاي نرم افزار ها را به لقايشان بخشيدند تا از هواي گرفته و داغ نمايشگاه رهايي يابند. اما نكته ديگري كه به گفته خود برگزاركنندگان، قرار دادن جلسات دفاعيه در مرحله داوري آثار برگزيده، وجه تمايز اين جشنواره با دوره هاي قبل بود. توليد كننده و يا پديد آورنده اثر در جلسه اي كه با حضور هيات داوران برگزار مي شد، ازاثر خود دفاع مي كرد و به سوال ها پاسخ مي داد.          اينترنت به نمايشگاه سوم هم نرسيد     امسال مشكل اينترنت همچنان به قوت خود باقي ماند. با اين حال ابوذر خياطي، مسوول ستاد برگزاري نمايشگاه مي گويد: امسال مشكل اينترنت نداشتيم. تعهدي كه نمايشگاه براي دادن سرويس هاي اينترنت داشت، در حد بخش پايگاه ها و وبلاگ ها و بخش شهر ديجيتال و براي حدود 200 كابر آنلاين در لحظه يعني يك پنجم فضاي نمايشگاه (شبستان يك مصلي ) بود.خياطي مي افزايد: "از همان روز اول تعداد استفاده كنندگان اينترنت سيصد درصد افزايش پيدا كرد و به 700 كاربر آنلاين در لحظه رسيد. يعني بازديدكنندگاني نيز كه با موبايل و لپ تاب به نمايشگاه آمده بودند، بخشي از اين پهناي باند را به خود اختصاص دادند كه اين خود دليل مهمي بود كه اينترنت نمايشگاه با مشكل روبرو شود."اين مساله باعث شد كه شركت ها و نهاد هايي كه دچار مشكل اينترنت بودند تا ميانه نمايشگاه امكان معرفي خود را به بازديدكنندگان را نداشتند.          تبعض هايي كه صداي همه را در آورد     در اين دوره از نمايشگاه نيز يارانه ها در قالب بن كارت هايي ارائه مي شد كه به ازاي هر فرد در يك خانواده طراحي شده بود. در واقع هر فرد با ارائه كارت ملي خود مي توانست يك بن كارت 5هزار توماني دريافت كند واز نمايشگاه خريد كند. اين يارانه حمايت دولت از توليدكننده و مصرف كننده آثار فرهنگي بود، اما يكي از عيب هاي اين كارت ها، الزام افراد به خريد يك دسته از محصولات بود. به عنوان مثال دارندگان كارت ها ملزم به خريد حداقل نصف يارانه دريافتي خود از نرم افزارهاي مذهبي بودند كه به نظر بسياري از غرفه داران، اين خود نوعي تبعيض در ميان توليد كنندگان بود. چرا كه بسياري معتقد بودند مراحل توليد، تكثير و توزيع نرم افزار براي همه يكسان است، ولي دولت به رغم حمايت هايي كه از توليد اين دسته از محصولات مي كند، باز هم در مرحله نمايشگاهي بازديدكنندگان را ملزم به خريد نرم افزارهاي مذهبي مي كند. اين موضوع خود باعث مي شود كه حتي توليد كنندگان نيز كمتر به سمت توليد محصولات ايراني و تخصصي بروند و جاي خالي اين نرم افزارها نيز در نمايشگاه احساس شود.          نمايشگاه سوم، كم رونق تر از گذشته     به گفته عيسي زارع پور، رييس مركز توسعه رسانه هاي ديجيتال وزارت و فرهنگ و ارشاد اسلامي، از تعداد 15هزار نرم افزاري كه در بازار و در ميان مردم دست به دست مي چرخد، حداقل 7 هزار نرم افزار براي ثبت و دريافت مجوز اقدام كرده اند و از اين ميان حدود 5هزار نرم افزار تاكنون ثبت شده اند؛ كه از اين تعداد نيز تقريبا 700 نرم افزار در جشنواره رسانه هاي ديجيتال شركت داشتند.اين آمار خود نشاني از بي رونقي اين نمايشگاه در دوره سوم برگزاري دارد. جشنواره اي كه طبق برنامه اوليه برنامه ريزان آن قرار بود به بزرگترين رويداد صنعت نرم افزار در منطقه و خاورميانه تبديل شود. كارگاه ها و نشست ها نيز اگرچه يك درميان برگزار مي شد، ولي موضوع آن ها توانسته بود جذابيتي را ايجاد كند كه بازديدكنندگان را به كلاس هاي شلوغ و پر سرو صداي نمايشگاه بكشاند.اما نكته ديگر در نمايشگاه امسال حضور بازديدكنندگان مشتاقي بود كه اگر چه ممكن بود دست خالي از نمايشگاه خارج شوند، اما بدون توجه به رده سني مي توان گفت بخش عظيمي از آنها بازديدكننده تخصصي به حساب مي آمدند و اين يك امتياز بازديدكنندگان اين نمايشگاه در مقايسه با ساير نمايشگاه ها بود. در اين دوره بخش هايي مانند هنرهاي ديجيتال و بازي هاي رايانه اي توانسته بودند با ارائه جذاب تري نسبت به ساير بخش ها، تعداد بيشتري از افراد را به خود جذب كنند اما به طور كلي بخش پايگاه ها ووبلاگ ها با استقبال كمتري نسبت به گذشته روبرو شد.           □ تعداد خوانندگان اين مطلب: 198        مشاهده فهرست مطالب شماره 25

	کليه حقوق محفوظ و متعلق به ماهنامه تحليلگران عصر اطلاعات است.